Kalshi εναντίον φυλών: ποιος ελέγχει το στοίχημα στην Αμερική

Η Kalshi βρέθηκε μέσα στην ίδια εβδομάδα κατηγορούμενη από ορισμένες ιθαγενικές φυλές και συνέταιρος μιας άλλης. Στις 17 Σεπτεμβρίου η φυλή Tunica-Biloxi της Λουιζιάνας έγινε η πρώτη στις ΗΠΑ που λανσάρει δική της εφαρμογή prediction markets, μέσω της νεοσύστατης θυγατρικής SaltTrade Derivatives και με υποδομή της KalshiEX. Λίγες ημέρες νωρίτερα, το ομοσπονδιακό εφετείο του Ninth Circuit είχε κρίνει ότι τα αθλητικά συμβόλαια της Kalshi σε φυλετικά εδάφη της Καλιφόρνια πιθανότατα παραβιάζουν τον ομοσπονδιακό νόμο για τα τυχερά παιχνίδια των ιθαγενών, τον IGRA.

Τι πουλάει, τελικά, η Kalshi

Τα prediction markets, ή αγορές πρόβλεψης, είναι χρηματιστηριακά «συμβόλαια συμβάντος» (event contracts) πάνω σε πραγματικά αποτελέσματα, από αθλητικούς αγώνες μέχρι εκλογές και οικονομικά δεδομένα. Στις ΗΠΑ εποπτεύονται από την Επιτροπή Εμπορίου Προθεσμιακών Συμβολαίων (CFTC) και όχι από τους πολιτειακούς ή φυλετικούς ρυθμιστές τυχερών παιχνιδιών. Η Kalshi υποστηρίζει ότι αυτό τα κάνει νομικά διακριτά από το στοίχημα.

Τα δικά της νούμερα δυσκολεύουν το επιχείρημα. Πάνω από το 90% της δραστηριότητας στην πλατφόρμα και περίπου το 89% των εσόδων της το 2025 προήλθαν από αθλητικά συμβόλαια. Για πολιτείες και φυλές, αυτό σημαίνει ότι πρόκειται για αθλητικό στοίχημα με άλλο όνομα, που απλώς παρακάμπτει τις άδειες, τους φόρους και τις συμφωνίες αποκλειστικότητας που ισχύουν για τους παραδοσιακούς φορείς.

Δύο εφετεία, δύο αντίθετες απαντήσεις

Η δικαστική εικόνα είναι πλέον διχασμένη σε επίπεδο ομοσπονδιακών εφετείων. Τον Απρίλιο το Third Circuit είχε δικαιώσει την Kalshi απέναντι στο Νιου Τζέρσεϊ. Τον Σεπτέμβριο το Ninth Circuit αποφάσισε το αντίθετο, κρίνοντας ότι τα αθλητικά συμβόλαια της εταιρείας λειτουργούν ως τυχερό παιχνίδι κατηγορίας III και ότι οι φυλές Blue Lake Rancheria και Chicken Ranch Rancheria μπορούν να ζητήσουν να σταματήσουν στα εδάφη τους, όπως κατέγραψε το JURIST.

Το Νιου Τζέρσεϊ έχει ήδη ζητήσει από το Ανώτατο Δικαστήριο να αναθεωρήσει την απόφαση του Third Circuit, και η Kalshi ζήτησε παράταση ως τις 9 Νοεμβρίου για να απαντήσει. Παράλληλα, Robinhood και Crypto.com, συνεργάτες της Kalshi μέσω του Coalition for Prediction Markets, ζήτησαν από το ίδιο δικαστήριο να εξετάσει την απόφαση του Ninth Circuit προς την αντίθετη κατεύθυνση. Όταν δύο εφετεία διαφωνούν σε ζήτημα ομοσπονδιακού δικαίου, η παρέμβαση του Ανωτάτου γίνεται πιθανή. Ως τότε, η Kalshi λειτουργεί με διαφορετικό νομικό καθεστώς ανάλογα με τη δικαστική περιφέρεια, κάτι που δεν είναι βιώσιμο για εταιρεία με εθνική εμβέλεια.

Γιατί η Tunica-Biloxi κινήθηκε διαφορετικά

Η Λουιζιάνα επιτρέπει νόμιμο αθλητικό στοίχημα, και μέσω κινητού, και η Tunica-Biloxi λειτουργεί καζίνο εδώ και χρόνια. Αυτό της δίνει νομικό έδαφος που δεν έχουν οι φυλές της Καλιφόρνια, όπου το αθλητικό στοίχημα παραμένει απαγορευμένο. Ο πρόεδρος της φυλής, Marshall Pierite, παραδέχτηκε ότι η απόφαση «θα προκαλέσει συζήτηση και διαφωνία». Ο διευθύνων σύμβουλος της Kalshi, Tarek Mansour, έγραψε σε ανοιχτή επιστολή ότι το ζήτημα δεν μπορεί πλέον να παρουσιάζεται ως prediction markets από τη μία πλευρά και φυλές από την άλλη.

Η California Nations Indian Gaming Association απάντησε ότι κάθε φυλή μπορεί να κάνει τις δικές της επιχειρηματικές επιλογές, αλλά δεν μπορεί να κάνει νόμιμο το παράνομο τυχερό παιχνίδι. Η αντίδραση δείχνει τι διακυβεύεται για τις φυλές: τα καζίνο τους είναι για πολλές την κύρια πηγή χρηματοδότησης, και η αποκλειστικότητα που τους δίνουν οι συμφωνίες με τις πολιτείες είναι το βασικό τους περιουσιακό στοιχείο.

Το ρυθμιστικό παζλ πίσω από τη συμφωνία

Η συνεργασία ανακοινώθηκε μία ημέρα αφότου η CFTC επέκτεινε το καθεστώς «passive software», μια εξαίρεση από την υποχρέωση εγγραφής στο National Futures Association για ενδιάμεσους που δεν κρατούν απευθείας κεφάλαια πελατών. Η SaltTrade Derivatives φαίνεται να στηρίζεται ακριβώς σε αυτή την εξαίρεση αντί να εγγραφεί ως πλήρως ρυθμιζόμενη οντότητα.

Η ίδια η CFTC έχει προτείνει νέους κανόνες για τουλάχιστον έξι πλατφόρμες prediction markets, ανάμεσά τους και την Kalshi, που διατηρούν εσωτερικά τμήματα trading. Στην περίπτωση της Kalshi, η Kalshi Trading παίρνει θέσεις απέναντι στους πελάτες της ίδιας πλατφόρμας. Η επιτροπή θεωρεί τη δομή αυτή πιθανή σύγκρουση συμφερόντων, ανεξάρτητα από τα εσωτερικά «τείχη» που επικαλείται η εταιρεία.

Η ελληνική διάσταση: ένας ρυθμιστής, όχι δεκάδες

Στην Ελλάδα το αθλητικό στοίχημα εποπτεύεται αποκλειστικά από την Επιτροπή Εποπτείας και Ελέγχου Παιγνίων (ΕΕΕΠ), χωρίς την πολυεπίπεδη σύγκρουση ομοσπονδιακού, πολιτειακού και φυλετικού δικαίου της αμερικανικής αγοράς. Σε μια αγορά που, όπως έχουμε δείξει στην ανάλυση για το πόσο μεγάλη μπίζνα είναι ο τζόγος στην Ελλάδα, στηρίζεται σε αδειοδοτημένους φορείς και υψηλή φορολόγηση, ένα προϊόν τύπου Kalshi θα έπρεπε πρώτα να καταταχθεί: ως παίγνιο, ως χρηματοπιστωτικό μέσο ή ως κάτι ενδιάμεσο.

Η κατάταξη δεν είναι τεχνική λεπτομέρεια. Αν θεωρηθεί χρηματοπιστωτικό μέσο, περνά στην αρμοδιότητα της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς και του ευρωπαϊκού πλαισίου MiFID. Αν θεωρηθεί παίγνιο, χρειάζεται άδεια ΕΕΕΠ και πληρώνει τον φόρο των τυχερών παιχνιδιών. Η αμερικανική εμπειρία δείχνει τι συμβαίνει όταν η ιεραρχία αρμοδιότητας δεν είναι σαφής, όπως και στο ζήτημα δικαιοδοσίας στην υπόθεση της European Super League ενώπιον του ΔΕΕ: το ίδιο προϊόν είναι νόμιμο σε μία περιφέρεια και παράνομο σε άλλη.

Συνέταιρος, όχι λύση

Για την Kalshi, η συμμαχία με την Tunica-Biloxi δεν λύνει το νομικό πρόβλημα. Της δίνει έναν συνεργάτη που δεν αμφισβητεί τη νομιμότητά της και ένα επιχείρημα ότι οι φυλές δεν είναι ενιαίο μέτωπο. Αν αυτό αρκεί για να στηρίξει ένα μοντέλο που αντιμετωπίζει δεκάδες αγωγές σε πολιτείες και ομοσπονδιακά δικαστήρια, θα κριθεί τελικά στο Ανώτατο Δικαστήριο, όχι στα δελτία τύπου.