EuroLeague franchises: Ολυμπιακός, Παναθηναϊκός κλειδώνουν, το NBA περιμένει

Τα EuroLeague franchises είναι πλέον γεγονός. Στη συνάντηση των ιδιοκτητών στη Villa d’Este του Τσερνόμπιο, στις 6 Οκτωβρίου, οι 13 μέτοχοι της διοργάνωσης, ανάμεσά τους Ολυμπιακός και Παναθηναϊκός, επικύρωσαν τη μετατροπή τους από κατόχους δεκαετών αδειών σε μόνιμα franchises. Στην ίδια συνάντηση απέρριψαν την πρόταση του NBA για συγχώνευση με το σχέδιο NBA Europe, κρίνοντάς την οικονομικά ανεπαρκή, χωρίς όμως να κλείσουν την πόρτα σε νέες συζητήσεις.

Η απόφαση κλειδώνει το θεσμικό μοντέλο του ευρωπαϊκού μπάσκετ για την επόμενη δεκαετία και αφήνει ανοιχτό ένα δεύτερο, εξίσου κρίσιμο, ερώτημα: ποιοι και με τι τίμημα θα μπουν στη διευρυμένη λίγκα των 24 ομάδων από τη σεζόν 2027-28.

Τι σημαίνει πρακτικά το μοντέλο των EuroLeague franchises

Franchise, στην αμερικανική αθλητική ορολογία, είναι η μόνιμη θέση ενός συλλόγου σε μια κλειστή λίγκα, που δεν εξαρτάται από αγωνιστικά αποτελέσματα ή περιοδικές ανανεώσεις. Μέχρι σήμερα οι μέτοχοι της EuroLeague είχαν μακροχρόνιες άδειες συμμετοχής, που έληγαν και έπρεπε να επαναδιαπραγματευτούν. Με το νέο καθεστώς η θέση γίνεται περιουσιακό στοιχείο με αυτοτελή αξία: μπορεί να αποτιμηθεί, να χρησιμοποιηθεί ως εγγύηση σε χρηματοδότηση και, θεωρητικά, να μεταβιβαστεί.

Η διαφορά για τους ισολογισμούς είναι ουσιαστική και είναι ο βασικός λόγος που τα EuroLeague franchises ενδιαφέρουν πλέον επενδυτικά κεφάλαια και όχι μόνο ιδιοκτήτες-φιλάθλους. Ένας σύλλογος με μόνιμη θέση σε κλειστή διοργάνωση αποτιμάται με εντελώς διαφορετικούς πολλαπλασιαστές από έναν σύλλογο που μπορεί να χάσει την πρόσβασή του στα έσοδα της λίγκας. Η λογική αυτή εξηγεί γιατί οι αποτιμήσεις των αμερικανικών franchises κινούνται σε επίπεδα που το ευρωπαϊκό αθλητικό σύστημα δεν έχει πλησιάσει ποτέ.

Από τις άδειες στα franchises: το χρονικό

Η διαδρομή ως την επικύρωση κράτησε σχεδόν δέκα μήνες. Τον Ιανουάριο του 2026, εννέα μέτοχοι, μεταξύ τους Ολυμπιακός, Παναθηναϊκός, Αναντολού Εφές, Μπασκόνια, Μπάγερν και Ζάλγκιρις, είχαν ήδη υπογράψει νέες δεκαετείς συμβάσεις, ενώ Φενερμπαχτσέ, Βιλερμπάν και Ρεάλ Μαδρίτης παρέμεναν αναποφάσιστες. Η ισπανική AS έγραφε τότε ότι η Ρεάλ έκλινε προς το NBA Europe. Τελικά, σύμφωνα με το Eurohoops, η Μαδρίτη υπέγραψε τη δεκαετή επέκταση τον Ιούνιο, κίνηση που αφαίρεσε από το NBA τον πιο προβεβλημένο πιθανό σύμμαχό του.

Η ΤΣΣΚΑ Μόσχας, αποκλεισμένη από το 2022 λόγω του πολέμου στην Ουκρανία, διατηρεί τυπικά την ιδιότητα του μετόχου. Γι’ αυτό η διοργάνωση μιλά για 21 franchises στη διευρυμένη μορφή, αριθμός που πέφτει σε 20 όσο η ρωσική ομάδα δεν έχει δικαίωμα συμμετοχής.

Η επέκταση και το τίμημα των €80 εκατ.

Στις 25 Αυγούστου το διοικητικό συμβούλιο της EuroLeague ανακοίνωσε το σχέδιο επέκτασης σε 24 ομάδες από τη σεζόν 2027-28, με έως οκτώ νέα μακροχρόνια franchises δίπλα στους 13 υπάρχοντες μετόχους. Πάνω από 20 σύλλογοι και επενδυτικά σχήματα εκδήλωσαν ενδιαφέρον. Έντεκα πέρασαν στην επόμενη φάση και κατέθεσαν δεσμευτικές προσφορές συνολικής αξίας σχεδόν €700 εκατ., με το εκτιμώμενο κόστος εισόδου να κινείται γύρω στα €80 εκατ. ανά σύλλογο.

Ανάμεσα στους έντεκα βρίσκονται ο Ερυθρός Αστέρας, η Παρτιζάν, η Ντουμπάι, η Παρί, οι London Lions, η Βαλένθια, η Βίρτους Μπολόνια και ο ΠΑΟΚ. Τα έσοδα από τα τέλη εισόδου πηγαίνουν στους υπάρχοντες μετόχους: σύμφωνα με προηγούμενα ρεπορτάζ του Eurohoops, κάθε ιδρυτικό μέλος υπολογίζει σε τουλάχιστον €30 εκατ. από την πρώτη φάση επέκτασης.

Στη συνάντηση της 6ης Οκτωβρίου, ωστόσο, δεν λήφθηκε τυπική απόφαση για το ποιοι θα πάρουν τις οκτώ θέσεις. Η διαδικασία due diligence, δηλαδή ο οικονομικός και νομικός έλεγχος των υποψηφίων, συνεχίζεται.

Γιατί απορρίφθηκε το NBA Europe

Το NBA, σε συνεργασία με τη FIBA, σχεδιάζει μια ευρωπαϊκή διοργάνωση 16 ομάδων, με 12 μόνιμες θέσεις και τέσσερις μέσω αγωνιστικής πρόκρισης. Η πρόταση που κατατέθηκε δύο εβδομάδες πριν από τη συνάντηση της Villa d’Este δεν ήταν, κατά τις πηγές της ιταλικής Gazzetta dello Sport, πρόταση εξαγοράς, και οι μέτοχοι την έκριναν ανεπαρκή.

Η μετατροπή σε franchises λειτουργεί εδώ και ως διαπραγματευτικό χαρτί. Όσο πιο πολύτιμη και κατοχυρωμένη είναι η θέση κάθε μετόχου, τόσο ακριβότερη γίνεται για το NBA οποιαδήποτε συμφωνία που θα απαιτούσε από τους συλλόγους να την εγκαταλείψουν. Η λογική θυμίζει τις νομικές μάχες γύρω από την European Super League: όποιος ελέγχει τη δομή της διοργάνωσης, ελέγχει και τα έσοδα.

Τι κερδίζουν Ολυμπιακός, Παναθηναϊκός και ΠΑΟΚ

Για τους δύο αθηναϊκούς συλλόγους το όφελος είναι διπλό. Αποκτούν ένα περιουσιακό στοιχείο που μπορεί να αποτιμηθεί αυτοτελώς, κάτι χρήσιμο σε μια αγορά όπου οι επενδυτές αναζητούν σταθερές ροές εσόδων, και προσδοκούν μερίδιο από τα τέλη επέκτασης. Η μόνιμη θέση όμως τους δένει πιο σφιχτά με την EuroLeague, την ώρα που το NBA παραμένει στο τραπέζι και η Αθήνα θεωρείται κεντρική αγορά για το δικό του σχέδιο.

Για τον ΠΑΟΚ το διακύβευμα είναι διαφορετικό. Η είσοδος στη λίγκα ως franchise θα σήμαινε επιστροφή στην κορυφή του ευρωπαϊκού μπάσκετ μετά από χρόνια απουσίας, αλλά με τίμημα που, αν επιβεβαιωθεί στα επίπεδα των €80 εκατ., ξεπερνά κατά πολύ τον ετήσιο προϋπολογισμό οποιουδήποτε ελληνικού συλλόγου μπάσκετ εκτός Ολυμπιακού και Παναθηναϊκού. Ο Άρης, που είχε επίσης εκδηλώσει ενδιαφέρον, έμεινε εκτός της πρώτης λίστας των έντεκα.

Το επόμενο βήμα

Η EuroLeague έχει πλέον ξεκαθαρίσει το μοντέλο της. Τα EuroLeague franchises θα είναι το νόμισμα κάθε επόμενης διαπραγμάτευσης, είτε με νέους επενδυτές είτε με το NBA, και η αξία τους θα κριθεί από το πόσοι θα δεχτούν να πληρώσουν για μια θέση. Η διοργάνωση μένει να ανακοινώσει ποιοι θα μπουν στη λίγκα και αν το NBA θα επανέλθει με πρόταση που θα αλλάξει τους υπολογισμούς των μετόχων. Τα επίσημα στοιχεία της επέκτασης έχουν δημοσιευθεί από το Eurohoops, και η τελική λίστα των νέων franchises αναμένεται μέσα στους επόμενους μήνες.