Η οικονομία του αθλητισμού: $2,3 τρισ. και ο επαγγελματικός παίρνει $140 δισ.

Η παγκόσμια οικονομία του αθλητισμού έχει έσοδα $2,3 τρισ. τον χρόνο, κοντά στο μέγεθος του ΑΕΠ της Ιταλίας, και μπορεί να φτάσει τα $3,7 τρισ. το 2030 αν συνεχίσει να μεγαλώνει με ρυθμό 10% τον χρόνο. Τα νούμερα προέρχονται από την έκθεση «Sports for People and Planet» του World Economic Forum, που εκπονήθηκε με την Oliver Wyman και δημοσιεύθηκε τον Ιανουάριο. Το πιο ενδιαφέρον εύρημα όμως δεν είναι το μέγεθος, αλλά η σύνθεση: ο επαγγελματικός αθλητισμός, οι ομάδες, τα πρωταθλήματα και οι σταρ, είναι το μικρότερο κομμάτι της πίτας.

Η οικονομία του αθλητισμού: πού βρίσκονται τα χρήματα

Από τα $2,3 τρισ., περίπου $2 τρισ. αφορούν τις βασικές δραστηριότητες. Σύμφωνα με την ανάλυση που δημοσίευσε το SGI Europe, ο μεγαλύτερος τομέας είναι ο αθλητικός τουρισμός, με $672 δισ.: ταξίδια για να δει κανείς έναν αγώνα ή να τρέξει έναν μαραθώνιο. Ακολουθούν τα αθλητικά είδη με $614 δισ. και η συμμετοχή στη φυσική δραστηριότητα, από τα γυμναστήρια μέχρι τα ερασιτεχνικά πρωταθλήματα, με $560 δισ. Ο επαγγελματικός και ελίτ αθλητισμός, δηλαδή ό,τι συνήθως εννοούμε όταν μιλάμε για «αθλητική βιομηχανία», αθροίζει μόλις $140 δισ.

Τα υπόλοιπα περίπου $300 δισ. προέρχονται από συνδεδεμένες δραστηριότητες: τηλεοπτική μετάδοση και streaming, gaming, αθλητικές υπηρεσίες, διατροφή, wearables και λογισμικό. Η χορηγική αγορά υπολογίζεται γύρω στα $52 δισ.

Γιατί το ποσοστό του επαγγελματικού αθλητισμού μετρά

Η κατανομή αυτή εξηγεί κάτι που οι επενδυτές καταλαβαίνουν όλο και καλύτερα. Ο επαγγελματικός αθλητισμός είναι η βιτρίνα, το προϊόν που τραβά την προσοχή, αλλά τα περισσότερα χρήματα κινούνται γύρω του: στα ταξίδια που προκαλεί, στον εξοπλισμό που πουλά, στη συμμετοχή που εμπνέει. Γι’ αυτό τα funds που αγοράζουν ομάδες δεν αποτιμούν μόνο τα εισιτήρια και τα τηλεοπτικά, αλλά και την ακίνητη περιουσία γύρω από το γήπεδο, τα δεδομένα των φιλάθλων και τις δυνατότητες στη φιλοξενία.

Ο αθλητικός τουρισμός είναι ο τομέας με τη μεγαλύτερη δυναμική. Έχει αναπτυχθεί με μέσο ρυθμό 28% τον χρόνο από το 2020, έναντι 20% για τον τουρισμό συνολικά, και η έκθεση εκτιμά ότι θα αντιπροσωπεύει το 60% των αθλητικών εσόδων ως το 2030. Το Μουντιάλ του 2026, με ρεκόρ προσέλευσης σε 104 αγώνες σε τρεις χώρες, ήταν η πιο ορατή απόδειξη.

Οι τέσσερις μηχανές της ανάπτυξης

Η έκθεση εντοπίζει τέσσερις παράγοντες πίσω από την πρόβλεψη του 10% ετήσιας ανάπτυξης. Ο πρώτος είναι ο αθλητικός τουρισμός. Ο δεύτερος είναι το ενδιαφέρον των θεσμικών επενδυτών, που τα τελευταία χρόνια μετέτρεψε τις ομάδες από ιδιοκτησίες δισεκατομμυριούχων σε κατηγορία επενδύσεων. Ο τρίτος είναι ο γυναικείος αθλητισμός, που περνά από το περιθώριο στην κύρια αγορά με τηλεοπτικά, χορηγίες και αποτιμήσεις που ανεβαίνουν ταχύτερα από εκείνες των ανδρικών πρωταθλημάτων. Ο τέταρτος είναι οι αναδυόμενες οικονομίες.

Η σύγκριση με τα μεγέθη του επαγγελματικού αθλητισμού είναι διδακτική. Τα private equity funds έχουν συμμετοχές σε περισσότερες από 74 βορειοαμερικανικές ομάδες με συνολική αποτίμηση περίπου $258 δισ., όπως γράψαμε στον οδηγό για το private equity στον αθλητισμό. Οι αποτιμήσεις αυτές είναι πολλαπλάσιες των ετήσιων εσόδων του επαγγελματικού αθλητισμού, γιατί οι επενδυτές πληρώνουν για τη θέση στο κέντρο ενός οικοσυστήματος που αξίζει δεκαπέντε φορές περισσότερο.

Οι απειλές

Η έκθεση δεν είναι μόνο αισιόδοξη. Προειδοποιεί ότι αν συνεχιστούν οι σημερινές τάσεις, η αγορά μπορεί να είναι 14% μικρότερη, δηλαδή $517 δισ. λιγότερα, το 2030, και 18% ή $1,6 τρισ. μικρότερη το 2050. Οι δύο κίνδυνοι που επισημαίνονται είναι η σωματική αδράνεια, αφού μόνο ένας στους πέντε νέους ακολουθεί τις συστάσεις για καθημερινή άσκηση, και το κλίμα: ζέστη, ακραία καιρικά φαινόμενα και ρύπανση που επηρεάζουν όλο και περισσότερο το πότε και πού μπορούν να γίνουν αγώνες. Τα υποχρεωτικά διαλείμματα ενυδάτωσης του Μουντιάλ, που αναλύσαμε στο κείμενο για τη FIFA και τα 6 λεπτά διαφήμισης, είναι ένα πρώτο δείγμα.

Στις περισσότερες δυτικές οικονομίες ο αθλητισμός συνεισφέρει πάνω από 2% του ΑΕΠ και μία στις 25 θέσεις εργασίας. Οι αναδυόμενες αγορές είναι η επόμενη πηγή ανάπτυξης: η Ινδία στοχεύει σε αθλητική οικονομία $130 δισ. ως το 2030 και η Κίνα έχει θέσει στόχο κοντά στα $985 δισ. Η Ασία-Ειρηνικός παράγει ήδη το 80% των αθλητικών ειδών του πλανήτη, άρα ένα μεγάλο μέρος της αξίας του κλάδου δημιουργείται εκεί ακόμα κι όταν καταναλώνεται αλλού.

Η ελληνική θέση

Για την Ελλάδα, η πιο χρήσιμη γραμμή της έκθεσης είναι εκείνη για τον αθλητικό τουρισμό. Η χώρα δεν θα ανταγωνιστεί ποτέ σε μέγεθος επαγγελματικού αθλητισμού, αλλά έχει όλα τα στοιχεία μιας μεγάλης αγοράς αθλητικού τουρισμού: κλίμα που επιτρέπει δραστηριότητα όλο τον χρόνο, διεθνώς αναγνωρίσιμες διοργανώσεις όπως ο Αυθεντικός Μαραθώνιος της Αθήνας, γήπεδα γκολφ υψηλών προδιαγραφών, ιστιοπλοΐα και ποδηλασία. Το Ελληνικό δείχνει πώς οι αθλητικές εγκαταστάσεις μπορούν να γίνουν μοχλός αξίας γης, όπως εξηγούμε στο κείμενο για το The Ellinikon Sports Park.

Το ερώτημα για την ελληνική πολιτική είναι αν θα δει τον αθλητισμό ως κόστος, με επιδοτήσεις και φιλοξενίες διοργανώσεων, ή ως τομέα της τουριστικής οικονομίας με δική του στρατηγική. Τα $672 δισ. του αθλητικού τουρισμού είναι ήδη η μεγαλύτερη αγορά του κλάδου, και είναι η μόνη όπου η Ελλάδα ξεκινά με πλεονέκτημα.