Mercedes $6 δισ.: πόσο αξίζει μια ομάδα Formula 1 σήμερα

Η Mercedes αξίζει $6 δισ. Τόσο αποτίμησε την ομάδα Formula 1 η συμφωνία με την οποία ο ιδρυτής της CrowdStrike, George Kurtz, αγόρασε έμμεσα 5% έναντι $300 εκατ., παίρνοντας το 15% της εταιρείας μέσω της οποίας ο Toto Wolff κατέχει το ένα τρίτο της ομάδας. Το 2020 η INEOS είχε πληρώσει £208 εκατ. για το 33,3%, με την ομάδα να αποτιμάται τότε γύρω στα £624 εκατ. Μέσα σε πέντε χρόνια, δηλαδή, η αξία πολλαπλασιάστηκε περίπου επί επτά.

Ποιος έχει τη Mercedes F1

Η ιδιοκτησία είναι μοιρασμένη σε τέσσερα χέρια. Η Mercedes-Benz έχει 33,33%, η INEOS του Jim Ratcliffe 33,33%, ο Toto Wolff 28,33% και ο Kurtz 5%, σύμφωνα με το Motor Sport Magazine. Ο Kurtz δεν είναι τυχαίος αγοραστής. Η CrowdStrike είναι χορηγός της ομάδας από το 2019, και η είσοδός του ως μετόχου μετατρέπει μια εμπορική σχέση σε ιδιοκτησιακή. Ο Wolff το παρουσίασε ως ενίσχυση με κάποιον που καταλαβαίνει τόσο τους αγώνες όσο και την κλιμάκωση τεχνολογικών επιχειρήσεων.

Για να καταλάβει κανείς την απόσταση που διανύθηκε: όταν η Mercedes αγόρασε την Brawn GP το 2009, το συνολικό κόστος της εξαγοράς υπολογίζεται περίπου στα £140 εκατ. Το 2017 η Liberty Media αγόρασε ολόκληρη τη Formula 1, τα εμπορικά δικαιώματα του πρωταθλήματος, σε αποτίμηση περίπου $8 δισ. συμπεριλαμβανομένου του χρέους. Σήμερα μία μόνο ομάδα αποτιμάται στο μεγαλύτερο μέρος αυτού του ποσού.

Γιατί εκτινάχθηκαν οι αξίες

Τρεις αλλαγές εξηγούν την άνοδο. Η πρώτη είναι το budget cap, το ανώτατο όριο δαπανών που ισχύει από το 2021 και μετέτρεψε τις ομάδες από μηχανές καύσης χρημάτων σε επιχειρήσεις με προβλέψιμο κόστος. Μια ομάδα που δεν μπορεί να ξοδέψει απεριόριστα μπορεί, για πρώτη φορά, να βγάλει κέρδος.

Η δεύτερη είναι το κλειστό σύστημα. Ο αριθμός των ομάδων είναι περιορισμένος, και όποιος θέλει να μπει πρέπει να πληρώσει αντισταθμιστικό τέλος στις υπάρχουσες για την αραίωση των εσόδων τους. Η προσθήκη της Cadillac ως 11ης ομάδας το 2026 έγινε μετά από χρόνια αντιστάσεων ακριβώς γι’ αυτόν τον λόγο. Η σπανιότητα ανεβάζει την τιμή κάθε θέσης στο grid.

Η τρίτη είναι το κοινό. Η σειρά Drive to Survive και οι νέοι αγώνες στο Μαϊάμι και στο Λας Βέγκας έφεραν την F1 στην αμερικανική αγορά, εκεί όπου βρίσκεται και το μεγαλύτερο μέρος του κεφαλαίου που επενδύει σήμερα στον αθλητισμό. Πώς λειτουργούν τα πολλαπλασιαστικά μοντέλα αποτίμησης και γιατί δεν συμφωνούν πάντα μεταξύ τους το εξηγούμε στον οδηγό για την αποτίμηση αθλητικών ομάδων.

Η αγορά δεν είναι ενιαία

Η αποτίμηση της Mercedes δεν σημαίνει ότι κάθε ομάδα πουλιέται εύκολα. Η Alpine είναι το καλύτερο παράδειγμα. Το 2023 μια κοινοπραξία με επικεφαλής την Otro Capital αγόρασε 24% με την ομάδα να αποτιμάται γύρω στα $900 εκατ. Φέτος η Otro προσπάθησε να πουλήσει το ποσοστό της, και η Renault, που κρατά το 76%, όρισε ως προτιμώμενο αγοραστή την ίδια τη Mercedes, που από το 2026 προμηθεύει την Alpine με κινητήρες. Σύμφωνα με το RACER, οι συζητήσεις σταμάτησαν τον Ιούνιο επειδή οι δύο πλευρές δεν συμφώνησαν στην τιμή. Η Aston Martin, από την άλλη, είχε ξεπεράσει το $1 δισ. ήδη με την επένδυση της Arctos το 2023.

Το συμπέρασμα είναι ότι η αγορά των ομάδων F1 έχει πλέον δύο ταχύτητες. Οι ομάδες με ιστορία νικών, εργοστασιακή υποστήριξη και μεγάλους χορηγούς αποτιμώνται σαν τρόπαια. Οι υπόλοιπες αποτιμώνται σαν επιχειρήσεις, και εκεί αγοραστής και πωλητής διαφωνούν συχνά για δισεκατομμύρια.

Το Μονακό και η πειθαρχία της Liberty

Η ίδια λογική εφαρμόζεται και στους αγώνες. Για δεκαετίες το Grand Prix του Μονακό θεωρούνταν εξαίρεση: η Automobile Club de Monaco πλήρωνε, σύμφωνα με εκτιμήσεις του κλάδου, πολύ χαμηλότερο τέλος φιλοξενίας από τους νεότερους διοργανωτές, με το επιχείρημα ότι το ίδιο το Μονακό ήταν διαφήμιση για το άθλημα. Η Liberty επαναδιαπραγματεύτηκε. Το νέο συμβόλαιο, που ανακοινώθηκε τον Νοέμβριο του 2024 και επεκτάθηκε τον Σεπτέμβριο του 2025, κρατά τον αγώνα στο ημερολόγιο έως το 2035, με τους οικονομικούς όρους να μην έχουν δημοσιοποιηθεί αλλά με σαφή μετατόπιση προς τα πρότυπα των υπόλοιπων αγώνων. Το μήνυμα προς όλους ήταν ότι κανένας αγώνας δεν είναι αναντικατάστατος όταν υπάρχουν πόλεις που πληρώνουν για να μπουν στο ημερολόγιο.

Το Μονακό και η Mercedes είναι οι δύο όψεις της ίδιας στρατηγικής. Η Liberty ανεβάζει τα έσοδα της διοργάνωσης από αγώνες, χορηγίες και τηλεοπτικά, και οι ομάδες, που παίρνουν μερίδιο από αυτά, γίνονται πιο πολύτιμες. Στην πράξη, μεγάλο μέρος της αξίας που δημιούργησε η Liberty καταλήγει στους ιδιοκτήτες των ομάδων.

Η ελληνική απόσταση

Η Ελλάδα δεν έχει Grand Prix ούτε ομάδα στην F1, και δεν υπάρχει ρεαλιστικό σενάριο να αποκτήσει σύντομα. Η πιο κοντινή εμπειρία είναι το Ράλι Ακρόπολις, που επέστρεψε στο WRC το 2021 με κρατική στήριξη, ως εργαλείο τουριστικής προβολής περισσότερο παρά ως επιχείρηση. Η διαφορά με την F1 είναι διδακτική: εκεί οι διοργανωτές πληρώνουν για να μπουν στο ημερολόγιο επειδή το προϊόν φέρνει κοινό και επενδυτές, ενώ τα μικρότερα πρωταθλήματα χρειάζονται τη στήριξη του κράτους για να υπάρξουν.

Για τον Έλληνα επενδυτή η έκθεση στην αξία της F1 περνά μόνο από τις αγορές, μέσω της εισηγμένης μετοχής της Formula One Group ή της Ferrari. Το παράδειγμα της Mercedes δείχνει τι συμβαίνει όταν ένα άθλημα συνδυάσει κλειστό σύστημα, έλεγχο κόστους και παγκόσμιο κοινό, και είναι ένα μοντέλο που αξίζει να μελετήσει κάθε ευρωπαϊκή διοργάνωση που συζητά για franchises, όπως η EuroLeague, για την οποία γράψαμε στο κείμενο για τα EuroLeague franchises.